Có phải vòng phỉ thuý có lỗi vết thì không thể có giá cao hay không?
Câu trả lời là không hoàn toàn đúng. Trong thực tế thị trường, việc một chiếc vòng phỉ thuý có vết hay không chỉ là một yếu tố trong rất nhiều yếu tố quyết định giá trị. Điều quan trọng hơn nhiều vẫn là màu sắc, chủng chất và tổng thể vật liệu của chiếc vòng đó.
Phỉ thuý là một loại khoáng vật tự nhiên hình thành trong điều kiện địa chất phức tạp hàng chục triệu năm. Vì vậy sự xuất hiện của các đường vân, tạp chất khoáng hoặc vết cấu trúc bên trong là điều rất bình thường. Ngay cả những món phỉ thuý cao cấp cũng hiếm khi đạt đến trạng thái hoàn toàn không tì vết.
Jadeite là một khoáng vật điển hình chịu áp suất cao, thường được tìm thấy trong các loại đá biến chất kiềm trên Trái Đất. Nó thường được tìm thấy ở những khu vực có hoạt động kiến tạo mạnh mẽ và phân bố ở nhiều vùng trên thế giới. Tuy nhiên, đá jadeite ở những khu vực này không thể so sánh với các mỏ jadeite ở Miến Điện về quy mô, kết cấu hoặc chất lượng.
Quá trình hình thành ngọc phỉ thuý Miến Điện
Trong cuốn sách “Đá quý nói” (xuất bản năm 1983), Giáo sư Ichiro Sunagawa của Đại học Tohoku, Nhật Bản đã chỉ ra cụ thể rằng jadeite được hình thành dưới 10.000 bầu khí quyển và nhiệt độ tương đối thấp (200–300 °C).
Chúng ta biết rằng, trái đất từ bề mặt xuống vực sâu, càng xuống sâu thì nhiệt độ càng cao và áp suất càng lớn.
Nhưng jadeite lại kết tinh trong điều kiện nhiệt độ thấp và áp suất cao, nên tất nhiên nó không thể nằm ở phần sâu hơn.
Vậy áp suất cao đó từ đâu mà có?
Áp suất cao này được hình thành do lực ép gây ra bởi chuyển động của lớp vỏ, và người ta đã khẳng định rằng tất cả các khu vực có sự phân bố của trầm tích jadeite đều là những khu vực có chuyển động mạnh của lớp vỏ.
Các điều kiện địa chất đặc biệt
Có một yếu tố khác:
Bất cứ nơi nào hình thành ngọc phỉ thuý được tìm thấy, đều có sự xâm nhập của đá mácma (đá cơ bản trung bình).
Để trở thành siêu ngọc – jadeite, phải đáp ứng các điều kiện sau:
Đá bao quanh ngọc phải là loại đá có hàm lượng magiê cao, canxi cao và ít sắt.
Ngọc được tạo ra trong môi trường này tinh khiết hơn và ít sắt hơn, làm cho đáy không có màu xám.
Mặc dù hàm lượng sắt thấp, nhưng vẫn có sắt.
Để jadeite rất tinh khiết và không có tạp chất, nó phải được hình thành trong điều kiện khử mạnh, nghĩa là môi trường khử (thiếu oxy).
Vì trong môi trường thiếu oxy, Fe có trong ngọc sẽ tạo thành magnetit và kết tủa, thay vì đi vào mạng tinh thể của ngọc — điều này giúp ổn định màu xanh đặc trưng của ngọc phỉ thuý.
Trong định giá phỉ thuý, yếu tố có sức nặng lớn nhất luôn là chủng và màu. Chủng phản ánh độ mịn của cấu trúc tinh thể, độ chặt của kết cấu và độ trong của vật liệu. Chủng càng cao thì ánh ngọc càng nhu hòa, độ trong càng rõ và giá trị càng lớn.
Màu sắc cũng đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Những sắc xanh có độ thuần cao, tươi sáng và phân bố hài hòa như chính dương lục hoặc đế vương lục luôn nằm ở tầng giá trị rất cao của thị trường. Khi một chiếc vòng đạt được màu sắc hiếm và chủng tốt, giá trị của nó có thể vượt xa rất nhiều chiếc vòng khác dù bề mặt hoàn hảo.
Chính vì vậy, nếu một chiếc vòng có chủng cao và màu sắc đẹp nhưng xuất hiện một vài vết tự nhiên nhỏ, giá trị của nó thường chỉ bị điều chỉnh nhẹ chứ không giảm mạnh.
Lý do là vì vật liệu nền tảng của nó vẫn rất hiếm. Trong nhiều trường hợp, giá trị tổng thể của chiếc vòng vẫn cao hơn rất nhiều so với những chiếc vòng hoàn hảo nhưng chủng thấp và màu bình thường.
Một nguyên tắc quan trọng trong thị trường phỉ thuý là yếu tố hiếm luôn có sức nặng lớn hơn yếu tố hoàn mỹ bề mặt. Một chiếc vòng có vật liệu cực tốt nhưng có một vết nhỏ vẫn có thể đạt giá trị cao, bởi vì việc tìm được vật liệu có chủng và màu tương tự là rất khó.
Tuy nhiên cũng cần hiểu rằng không phải mọi loại vết đều giống nhau.
Có những vết chỉ là đường cấu trúc tự nhiên nằm sâu bên trong, gần như không ảnh hưởng đến độ bền và thẩm mỹ tổng thể.
Nhưng cũng có những vết nứt hoặc tì vết lớn nằm ở vị trí dễ thấy, có thể ảnh hưởng đến kết cấu của chiếc vòng. Những trường hợp này chắc chắn sẽ tác động mạnh hơn đến giá trị.
Trong thị trường chuyên nghiệp, khi đánh giá một chiếc vòng phỉ thuý người ta thường nhìn tổng thể nhiều yếu tố cùng lúc.
Chính vì vậy quan niệm rằng vòng phỉ thuý chỉ cần có vết là giá trị sẽ thấp là một cách nhìn quá đơn giản.
Thực tế có rất nhiều chiếc vòng phỉ thuý cao cấp trên thị trường vẫn tồn tại những vết tự nhiên nhất định, nhưng giá trị của chúng vẫn rất cao vì nền tảng vật liệu quá tốt.
Đối với người chơi ngọc, điều quan trọng không phải là tìm một chiếc vòng hoàn toàn không tì vết mà là hiểu rõ chất lượng thật sự của vật liệu.
Khi chủng tốt, màu đẹp và kết cấu đạt cấp độ cao, một vài dấu vết tự nhiên nhỏ chỉ là đặc điểm của vật liệu chứ không phải yếu tố quyết định toàn bộ giá trị.
Những đặc điểm tự nhiên và khuyết điểm
“Không có ngọc nào có thể trở thành ngọc mà không có hoa văn.”
Những người yêu ngọc, từng tiếp xúc với ngọc phỉ thuý thô, đều hiểu rằng:
Ngọc thô được hình thành dưới trạng thái nhiệt độ thấp, áp suất cao, và được chôn sâu dưới lòng đất trong thời gian dài.
Với sự chuyển động tự nhiên của lớp vỏ, đá thô ngọc phỉ thuý được hình thành.
Mỗi lần va chạm trong tự nhiên, ngọc chắc chắn sẽ có một số sai sót, vết nứt, sớ âm, vệt chỉ, vân mây, vết đen, v.v…
Đây là hiện tượng hoàn toàn bình thường đối với đá thô jadeite.
Vì vậy, khi bạn thấy vết nứt trên chiếc vòng tay ngọc tự nhiên, đừng hoảng sợ — đó là đặc trưng tự nhiên của ngọc phỉ thuý.
Trong nghề ngọc có câu:
“Ngọc không hoa văn, trời không mây.”
Các vết nứt của ngọc phỉ thuý tự nhiên xuất hiện trong quá trình hình thành và không thể tránh khỏi.
Tùy mức độ, người ta chia thành rạn nứt, sớ âm, vệt chỉ, vân mây, vết đen, v.v…
Thứ nhất : Rạn Nứt
Các vết nứt của vòng tay ngọc giống như những vết thương chưa lành trên cơ thể con người.
Các vết nứt mắc phải thường có màu nâu hoặc đen và có thể nhìn thấy bằng mắt thường, điều này tương đối rõ ràng.
Mối quan hệ giữa các vết nứt của vòng tay và các dải của vòng tay: có thể chia thành các vết nứt chéo, vết nứt dọc và vết nứt bụng.
Có thể có hai nguyên nhân dẫn đến sự hình thành của chúng. Một là vết nứt cắt và vết nứt do căng thẳng hình thành trong quá trình xử lý địa chất lâu dài, nhưng vết nứt là do khoáng chất có trong đó. không được hấp thụ bởi các giai đoạn sau. Một lý do khác là các vết nứt thứ cấp được hình thành do rung động hoặc va đập trong quá trình khai thác, vận chuyển, chế biến hoặc bảo quản ngọc. dùng móng tay cào lên, màu của vết nứt thường là đen hoặc vàng.
Loại vết nứt này ảnh hưởng đến tính toàn vẹn và vẻ đẹp của chiếc vòng tay, đồng thời ảnh hưởng lớn đến chất lượng và giá cả của chiếc vòng tay ngọc .
Một chiếc vòng ngọc có rạn nứt sẽ giảm giá trị của chiếc vòng ngọc đi rất nhiều
Và tất nhiên khi đi xem hàng hoá chúng ta phải quan sát thật kỹ.
Một tình trạng khác là các bậc thầy đã sử dụng công nghệ nổ khi khai thác ngọc, khiến ngọc bị hư hại.
Nếu bạn thấy vết nứt những vẫn muốn mua chiếc vòng ấy có thể mặc cả giá với người bán sau đó tuỳ theo vết nứt mà chúng ta có thể cưa vòng ra sau đó mài cho hết vết nứt và gắn chốt vàng sau đó thiết kế thành một chiếc vòng ngọc mở cũng rất đẹp và giá cả phải chăng.
Thứ 2 : Sớ Âm, sợi chỉ
Các mẫu ngọc giống như những vết sẹo được hình thành sau khi vết thương trên cơ thể con người được chữa lành.
Hầu hết các mẫu ngọc đều bị tác động bởi nội lực trong quá trình hình thành kết cấu ban đầu và được lấp đầy và chữa lành bởi các khoáng chất ở giai đoạn sau. trạng thái đóng.
Họa tiết, đường sớ bên trong vòng tay ngọc không dễ dàng nhận biết được từ bề ngoài. Nó chỉ có thể được nhận biết dưới ánh sáng và không thể hiện rõ dưới ánh sáng phản chiếu. không ảnh hưởng đến độ bền và độ rắn chắc của vòng tay ngọc. Nhưng cũng giảm đáng kể tới giá trị của chiếc vòng. Nếu được giảm giá và thấy giá cả hợp lý bạn có thể cân nhắc kỹ bởi vì những đường sớ này hầu như sẽ không làm chiếc vòng vỡ nhưng tính thẩm mỹ sẽ giảm đi.
Thứ ba là vệt bông, vết bẩn :
Cái này giống như những vết bớt hay nốt ruồi trên cơ thể con người chúng ta vậy .
Nó được hình thành trong quá trình hình thành ngọc, bởi vì ngọc đa khoáng nên trong quá trình sẽ bị xâm lấn bởi một số khoáng chất khác sẽ tạo nên những vệt bông như mây hoặc đốm đen vv. Các đốm này hầu như không ảnh hưởng đến giá trị của vòng tay.
Cũng có những chiếc vòng tay hoàn hảo, nhưng giá trị chắc chắn sẽ tương xứng với nó.
Một mẹo nhỏ bạn có thể áp dụng khi đi mua vòng tay đó là dùng chiếc đèn có cường độ ánh sáng xuyên thấu cao kiểm tra bên trong lòng vòng ngọc.
Dưới ánh sáng của đèn các khiếm khuyết của ngọc sẽ được thể hiện rất rõ ràng.
Hiểu được nguyên lý này sẽ giúp người chơi ngọc tránh được một sai lầm phổ biến là chỉ chăm chăm tìm sự hoàn mỹ bề mặt mà bỏ qua những yếu tố quan trọng hơn nhiều trong thế giới của phỉ thuý.
Nếu bạn quá khắt khe về các tỳ vết trong ngọc thì rất khó tìm được một chiếc vòng ưa thích.
Mã Trọng Nhân, “Hình ảnh Ngọc học”, Nhà xuất bản Mỹ thuật Vân Nam, 2014.
On Sale
